MỤC LỤC
I.
ĐẶT VẤN ĐỀ………………………………………………………..2
1.
Lý do chọn đề
tài………………………………………………………...2
2.
Mục đích
nghiên cứu…………………………………………………….2
3.
Đối tượng
nghiên cứu……………………………………………………2
4.
Đối tượng khảo
sát………………………………………………………3
5.
Phạm vi nghiên
cứu……………………………………………………...3
6.
Phạm vi kế
hoạch thực hiện đề tài……………………………………….4
II.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ……………………………………………...4
1.
Nội dung lí luận của vấn đề nghiên
cứu………………………………....4
2.
Thực trạng của vấn đề nghiên
cứu……………………………….............5
3.
Các biện pháp tiến
hành…………………………………………………6
4.
Hiệu quả của sáng kiến kinh
nghiệm…………………………………...12
a.
Đối với trẻ………………………………………………………………12
b.
Đối với bản thân………………………………………………………..13
III.
KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ…………………………………………..14
1.
Đối với giáo viên……………………………………………………….14
2.
Đối với nhà trường và
PGD…………………………………………….14
3. Đối với phụ huynh và các đoàn thể xã hội……………………………..14
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lí do chọn đề tài:
Lời
bài hát: “Cháu vẽ ông mặt trời
Miệng ông cười thật tươi
Như miệng cười cô giáo
Dạy cháu hát, dạy cháu chơi…”
Mỗi khi câu hát đó véo von vang lên, lòng tôi lại thấy
vui vui lạ thường. Bởi đó không chỉ là câu hát thể hiện tình yêu của các bé
dành cho cô giáo; mà đó là đặc tả tài năng nghệ thuật và sự tưởng tượng phong
phú sáng tạo của trẻ. Chỉ một đường cong tròn khép kín, một mảng màu tươi sáng
làm mây mà chứa đựng biết bao tình cảm yêu thương của cô với trẻ, của trẻ với
cô và của trẻ với thiên nhiên. Trẻ hay bị cuốn hút bởi những sắc màu. Ngay khi
còn là trẻ sơ sinh, người mẹ đã treo trên đỉnh màn là chiếc khăn von màu đỏ hay
chùm bóng bay màu sắc sặc sỡ. Chúng say sưa nhìn ngắm và nằm chơi thích thú. Lớn
hơn chút nữa, trẻ bị cuốn hút bởi những bông hoa đẹp hay đồ chơi ngộ nghĩnh nhiều
màu sắc. Đó chính là cách thể hiện năng khiếu nghệ thuật và cảm thụ cái đẹp của
trẻ. Bởi vậy cần giáo dục thẩm mỹ cho trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời, đó
là lứa tuổi mầm non. Hơn thế nữa, trong năm học này, tôi được phân công phụ
trách lớp 4-5 tuổi, tôi nhận thấy trẻ lớp tôi phụ trách trong giờ hoạt động tạo
hình chưa tập trung, chưa hứng thú, chưa
tích cực tham gia hoạt động. Chính vì lẽ đó tôi đã chọn đề tài “Một số biện
pháp giúp trẻ 4-5 tuổi học tập tích cực, hứng thú trong hoạt động tạo hình”
2. Mục đích nghiên cứu:
Đề tài chú trọng và xoay quanh các biện pháp nhằm giúp
trẻ tham gia học tập tích cực, hứng thú trong hoạt động tạo hình. Với kinh
nghiệm còn hạn chế, vốn hiểu biết chưa nhiều nên trong quá trình nghiên cứu và
thực hiện các biện pháp chủ yếu đi sâu vào các nội dung như: tạo môi trường học
tập phong phú, thuận lợi đối với trẻ; chú trọng trong việc đổi mới về nội dung,
phương pháp và hình thức tổ chức của giáo viên, phát huy tính tích cực tự giác
của trẻ, tạo cơ hội để trẻ thể hiện khả năng của bản thân, mạnh dạn tham gia
vào hoạt động tạo hình cũng như các hoạt động khác; phối kết hợp cùng với các
ban ngành đoàn thể trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
3. Đối tượng
nghiên cứu:
Với việc lựa chọn và đưa ra đề tài “Một số biện pháp giúp
trẻ 4-5 tuổi học tập tích cực, hứng thú trong hoạt động tạo hình”. Đây là đề
tài khá mới mẻ và thu hút sự quan tâm của phần lớn giáo viên mầm non. Đặc biệt
đối với bản thân tôi, đây là năm đầu tiên tôi nghiên cứu đề tài này. Với tôi là
năm đầu tiên được phân công phụ trách lớp 4-5 tuổi nên vốn kinh nghiệm còn chưa
nhiều. Tuy nhiên, qua thực tế tại đơn vị mình đang cũng như qua việc học hỏi
rút kinh nghiệm ở các trường bạn, tôi thấy phần lớn trẻ tham gia vào hoạt động
tạo hình với sự chủ ý áp đặt của giáo viên là chính, đa số trẻ còn thụ động,
chưa thể hiện được tính tích cực của cá nhân, chưa phát huy tối đa khả năng vốn
có của trẻ.
Đối với trẻ mẫu giáo thì điều này càng thể hiện rõ nét
hơn qua các hoạt động, cũng như trong hoạt động tạo hình. Đa số trẻ chỉ biết
làm theo sự sắp đặt trước, trẻ chưa tích cực tự giác, chưa mạnh dạn thể hiện
khả năng của mình cũng như đề xuất ý kiến với cô với bạn trong giờ học…Việc tạo
hứng thú cho trẻ tham gia học tập tích cực, hứng thú không chỉ cần thiết đới
với ở trường mà việc hcj tập ở nhà cũng rất quan trọng. Tuy nhiên, khi được hỏi
về viwệc học tập của trẻ ở nhà ra sao? Nhiều phụ huynh có ý kiến rằng các cháu
chưa tự giác học, nếu có yêu cầu các cháu thực hiện vẽ, tô, cắt-dán thì phụ
huynh phải nhắc đi nhắc lại nhiều lần hay cần giám sát kèm cặp bên cạnh thì các
cháu mới hoàn thành nhiệm vụ, cháu chưa tỏ ra hứng thú, với việc hoạt động tạo
hình ở nhà.
Với yêu cầu của chương trình giáo dục mầm non mới là đổi
mới về nội dung, phương pháp hình thức tổ chức, chú trọng phương pháp học tập
lấy trẻ làm trung tâm, phương pháp tiên tiến STEAM, phải luôn luôn phát huy
được tính tích cực, tự giác, sáng tạo của trẻ. Bên cạnh đó, việc đánh giá trẻ 4
tuổi theo các mục tiêu giáo dục dựa trên các lĩnh vực đang đặt ra nhiều yêu cầu
đòi hỏi trẻ phải tích cực hoạt động để tiếp nhận những kiến thức, kỹ năng, kỹ
xảo một cách chắc chắn và thành thạo nhất.
Xuất phát từ thực tế đó, cũng như nhiều chị em đồng
nghiệp khác, bản thân tôi ra sức học hỏi kinh nghiêm chuyên môn, trau dồi năng
lực sư phạm, tìm tòi các biện pháp tác động kịp thời để cải thiện chất lượng
giáo dục trẻ; một phần giúp trẻ hứng thú tham gia học tập hứng thú, tích cực;
mặt khác giúp bản thân hiểu sâu sắc hơn về nội dung chương trình giáo dục mầm
non mới, thực hiện tốt hơn việc đánh giá trẻ theo các mục tiêu dựa trên các
lĩnh vực, tổ chức tốt các hoạt động chăm sóc giáo dục. Đồng thời, giúp phụ
huynh có nhìn nhận mới về khả năng năng của trẻ, khuyến khích con em mình học
tập ở mọi lúc mọi nơi; kết hợp chặt chẽ với nhà trường để thực hiện nhiệm vụ
chăm sóc giáo dục một cách có hiệu quả.
4. Đối tượng
khảo sát:
Tôi đã chọn trẻ 4-5 tuổi do tôi phụ trách để đưa vào khảo
sát, thực nghiệm khi áp dụng đề tài nghiên cứu này.
5. Phương pháp
nghiên cứu:
Tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
- Quan sát-Đàm thoại
- Dùng lời nói
- Nêu gương
- So sánh, đối chứng
- Thực hành trải nghiệm: Bài tập kiểm tra
6. Phạm vi kế
hoạch thực hiện đề tài:
Với số trẻ là 26 cháu.
* Phạm vi thực hiện đề tài: Thực hiện tại lớp 4 tuổi D
* Thời gian thực hiện:
Từ tháng 9 năm 2023 đến tháng 3 năm 2024
1.
Nội dung lí luận của vấn đề nghiên cứu:
Việc
khơi nguồn cảm hứng tích cực tham gia học tập ở trẻ là điều hết sức cần thiết.
Bởi lẽ, hoạt động của cá nhân là yếu tố quan trọng quyết định trực tiếp đến sự
phát triển tâm lý của trẻ, chỉ có thông qua hoạt động trẻ mới lĩnh hội được
những kinh nghiệm của xã hội loài người và biến thành kinh nghiệm của bản thân,
tạo nên sự phát triển toàn diện về mọi mặt. Đối với trẻ mẫu giáo thì nhu cầu
muốn tìm hiểu khám phá về thế giới xung quanh ngày càng phát triển, trẻ mong
muốn tìm hiểu bản chất của các sự vật hiện tượng, trẻ thường hay đặt ra các câu
hỏi tại sao? Vì sao? Như thế nào? …Với sự phát triển một cách tự nhiên đó, nếu
chúng ta kịp thời có những biện pháp tạo ra hứng thú thúc đẩy trẻ hoạt động một
cách hứng thú tích cực thì hiệu quả của quá trình giáo dục trẻ ngày càng cao,
chất lượng phổ cập giáo dục mầm non ngày càng tiến triển hơn.
Nếu
trẻ không tích cực hoạt động, mọi thuận lợi từ phía môi trường bên ngoài và thuận
lợi về mặt sinh học đều trở nên vô tác dụng. Cá nhân trẻ càng tích cực hoạt động
bao nhiêu tâm lý càng phát triển bấy nhiêu và càng nhanh chóng hoàn thiện bản
thân. Việc học tập của trẻ mẫu giáo chỉ mới đúng nghĩa là “tập đi học, làm quen
với hoạt động”. Tuy nhiên, việc học tập của trẻ em nói chung có ý nghĩa rất lớn
trong việc phát triển trí tuệ, hình thành được kỹ năng ban đầu của hoạt động học
tập như trẻ biết tập trung chú ý, tích cực phát biểu, tham gia sôi nổi trong giờ
học… phân biệt được nhiệm vụ học tập khác với nhiệm vụ khác trong vui
chơi và trong cuộc sống. Với
những cơ sở đó, chúng ta là những cô giáo mầm non nói chung, chúng ta cần thực hiện tốt việc tổ chức các hoạt động
học tập cũng như vui chơi, nhất là đối với hoạt động tạo hình cho trẻ để làm hành trang, chuẩn bị điều kiện cho
trẻ bước vào lớp một và tham gia học tập thật tốt ở trường phổ thông sau này.
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
Năm học 2023-2024, tôi được nhà trường phân công là giáo
viên phụ trách lớp 4 tuổi D. Khi thực hiện đề tài này, tôi thấy có những thuận
lợi và khó khăn như sau:
2.1. Về thuận lợi:
* Về
phía nhà trường:
- Được sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ đạo sát
sao của ban giám hiệu nhà trường trong công tác chăm sóc giáo dục.
- Phòng học rộng rãi, thoáng mát về mùa
hè, ấm áp về mùa đông.
- Nhà trường luôn cập nhật
nhanh, đầy đủ, kịp thời các công văn của cấp trên để triển khai đến giáo viên
cùng thực hiện.
* Về phụ huynh:
- Được sự quan tâm giúp đỡ của phụ huynh
về sưu tầm tranh ảnh, tìm kiếm nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng đồ chơi
phục vụ cho việc dạy học.
- Nhiều phụ huynh quan tâm, nhiệt tình với việc dạy và
học của cô và trẻ thông qua các hoạt động được kết nối qua Zalo nhóm lớp.
- Đã có nhiều phụ huynh nhiệt tình trao đổi cùng giáo
viên hướng dẫn con tại nhà khi giáo viên gửi các video bài giảng, các thông báo
* Trẻ: Qua video bố mẹ của trẻ quay và
gửi cho giáo viên thì thấy trẻ tỏ ra hứng thú và có ý thức tiếp thu, tương tác
cùng cô khi tham gia hoạt động. Hầu hết trẻ đã qua lớp nhà trẻ và mẫu giáo bé
nên đã làm quen với hoạt động tạo hình: dán, cắt dán, tô màu, nặn…
* Giáo viên:
- Bản thân nhiệt huyết yêu nghề mến trẻ, có tinh thần
trách nhiệm cao trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ.
- Có tinh thần học hỏi, có bằng trên chuẩn
- Có kiến thức cơ bản trong việc truyền
đạt cho trẻ về kiến thức, về phát triển vận động, hình thành các kỹ năng cho trẻ
khi tham gia các hoạt động ở các lĩnh vực: PTTC, PTNT, PTNN, PTTC-XH, PTTM; có
khả năng xây dựng kế hoạch cho trẻ tham gia các hoạt động nhằm phát triển, nâng
cao năng lực, phát huy tính tích cực hứng thú của trẻ.
2.2. Về khó khăn:
- Trang thiết bị đồ dùng dạy học chưa
phong phú, chưa thật sự lôi cuốn hấp dẫn trẻ trong hoạt tạo hình.
- Đây là năm học đầu tiên tôi được phân
công phụ trách lớp 4-5 tuổi.
- Trẻ trong lớp cùng độ tuổi nhưng về
nhận thức, nề nếp, các kỹ năng của trẻ hoàn toàn khác nhau, khả năng tập trung
kém…
- Đa số trẻ chưa hứng thú khi tham gia
hoạt động tạo hình, trẻ tham gia chủ yếu theo hình thức bắt buộc hoặc thụ động
vào cô giáo.
- Có 2 trẻ là người dân tộc Mường.
- Có 1 trẻ trí não chậm phát triển, 2
trẻ ngôn ngữ chậm.
- Nhận thức của một số phụ huynh còn
chưa đồng đều, còn cho rằng việc cho trẻ đến trường chỉ cần biết chữ cái và chữ
số là đủ. Vì vậy ít tương tác với giáo viên, ít trao đổi với giáo viên về tình
hình học tập của trẻ.
- Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài:
Tổng số trẻ: 26 cháu.
Khi
bắt tay vào thực hiện đề tài này tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trẻ thông
qua hoạt động tạo hình,
để tìm hiểu mức độ tính chủ động và
tự lập; sự tập trung chú ý, nỗ lực cố gắng vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm
vụ được giao; sự hứng thú, tích cực; sự mạnh dạn tự tin khoe và giới thiệu sản
phẩm của mình với các bạn, cô giáo và bố mẹ ở trẻ 4-5 tuổi
lớp tôi ra sao? Từ đó tôi đã đưa ra một số
nội dung khảo sát cho trẻ và đã thu được một số kết quả như sau:
Chất lượng khảo sát đầu năm học (Tháng 9) là:
TS trẻ = 26 cháu.
|
Nội dung khảo sát |
Trước khi áp dụng |
|||
|
Đạt |
Chưa đạt |
|||
|
Số
trẻ |
Tỷ lệ (%) |
Số trẻ |
Tỷ lệ (%) |
|
|
Trẻ có biểu hiện của tính chủ động và tự lập. |
5 |
19.2 |
21 |
80.8 |
|
Trẻ tập trung chú ý, nỗ lực cố gắng vượt qua khó
khăn để hoàn thành nhiệm vụ được giao. |
8 |
30.7 |
18 |
69.3 |
|
Trẻ luôn có hứng thú, tích cực trong hoạt động tạo hình. |
9 |
34.6 |
17 |
65.3 |
|
Trẻ mạnh dạn tự tin khoe và giới thiệu sản phẩm của mình với các bạn,
cô giáo và bố mẹ. |
4 |
15.3 |
22 |
84.6 |
- Qua khảo sát ban đầu như
trên, tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao. Là điều tôi cần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt
hiệu quả cao và tạo cho trẻ học một cách thoải mái, tự tin, không có gò bó, trẻ
luôn hứng thú trong giờ học. Từ đó tôi phải tìm tòi những biện pháp để đưa hoạt
động tạo hình của lớp đáp ứng với tầm quan trọng “Là công cụ giáo dục phát
triển nhân cách tốt nhất cho các cháu”.
3. Các biện pháp đã tiến
hành.
- Để tiến hành đạt hiệu quả thì việc đưa ra các biện
pháp khi dạy trẻ phải đảm bảo tính vừa sức và sự liên hệ phù hợp giữa tĩnh và động
qua từng bước với các hoạt động qua một số
biện pháp sau:
3.1. Biện pháp 1: Tự học bồi dưỡng và lên kế hoạch giảng
dạy:
- Bồi
dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ là việc bất cứ giáo viên nào cũng làm và
phải làm thường xuyên.
-
Tôi thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp để tiếp cận cái mới, tìm ra phương
pháp hình thức tổ chức các hoạt động sao cho trẻ không bị nhàm chán, phù hợp với
khả năng của trẻ mình phụ trách.
-
Tôi cũng tìm tòi, học hỏi thêm các hình thức tổ chức, giúp trẻ có khả năng sáng
tạo trong các hoạt động, tạo cho trẻ biết tự thể hiện khả năng của bản thân dần
dần trẻ thấy vui và yêu thích hoạt động tạo hình.
Đồng
thời, xây dựng chương trình hoạt động tạo hình ở mầm non phải dựa trên các cơ sở
sau:
- Đặc
điểm sự phát triển và khả năng nhận thức của trẻ của lớp mình, của nhà trường.
- Lựa
chọn các nội dung bài học phù hợp, đảm bảo tính khoa học, đồng nhất, vừa sức,
tính hệ thống, tính kế tục, tính thống nhất…
=>
Theo quan điểm của tôi, một người giáo viên có vốn kiến thức vững vàng, có kỹ
năng sư phạm tốt, nhiệt tình tâm huyết với nghề, nhiệt tình yêu thương trẻ thì
chắc chắn sẽ thành công khi tổ chức các hoạt động cho trẻ.
3.2.
Biện pháp 2: Xây dựng nề nếp hoạt động và thói quen cho trẻ.
- Nhìn
chung sự thành công của một tiết học không phải chỉ đảm bảo ở mặt kiến thức mà
còn đòi hỏi ở trẻ có nề nếp học tốt. Nếu lớp có một nề nếp tốt thì khả năng chú
ý của trẻ về cô rất cao. Vì vậy nề nếp của trẻ là bước đầu khá quan trọng, nếu
chúng ta không đưa trẻ vào nề nếp thì giờ học không đạt kết quả cao. Khi trẻ có
nề nếp, có thói quen và có kỹ năng thực hiện hoạt động là điều rất cần thiết
khi tham gia vào hoạt động.
-
Vào đầu năm học, đa số trẻ chưa có thói quen tập trung vào hoạt động vì thời
gian nghỉ hè có trẻ không đi học hè nên khi tham gia vào hoạt động trẻ còn chưa
chú ý, trẻ còn nói chuyện, tự do đi lại. Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến khả
năng tập trung tư duy, kỹ năng thực hiện hoạt động của trẻ. Do vậy nếu tôi
không đưa trẻ vào nề nếp thì khi trẻ tham gia các hoạt động sẽ không đạt hiệu
quả cao. Khi trẻ có nề nếp tốt thì trẻ sẽ có tập trung chú ý cao, hứng thú, say
mê, chú ý quan sát, lắng nghe, có trí tưởng tượng sáng tạo trong hoạt động.
-
Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách: xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháu nhút nhát,
cháu nam xen kẽ cháu nữ, cháu hay nói chuyện với cháu ít nói chuyện, mỗi tổ
chia đều nhau có cháu học giỏi và cháu học yếu để cháu giỏi có thể giúp các bạn
học yếu hơn; tôi chia lớp thành 3 tổ và mỗi tổ chọn ra một bạn làm tổ trưởng để
nhắc nhở các thành viên ở tổ mình.
=>
Trẻ cần có nề nếp, như vậy trẻ sẽ biết thực hiện nề nếp giờ nào việc đấy, có
thói quen lắng nghe, quan sát thì trẻ mới có thể hiểu được những hướng dẫn, yêu
cầu của cô, dần dà trẻ mới có kỹ năng cần thiết để thực hiện hoạt động.
3.3.
Biện pháp 3: Hình thành, cung cấp cho trẻ các kỹ năng tạo hình cơ bản.
- Để
trẻ mạnh dạn, hứng thú tham gia vào các hoạt động tạo hình thì việc hình thành,
cung cấp cho trẻ các kỹ năng cơ bản để trẻ có hành trang mạnh dạn tự tin tham
gia vào các hoạt động tạo hình là cần thiết.
-
Tôi đã tận dụng vào giờ đón - trả trẻ để cho trẻ làm quen với các tranh mẫu của
cô, các sản phẩm đẹp của các anh chị hay cho trẻ xem một số tranh của các hoạ
sĩ nổi tiếng…để cùng trò chuyện với trẻ về các đường nét, bố cục, màu sắc, khuyến
khích trẻ tập đánh giá nhận xét sản phẩm và cùng trò chuyện với trẻ về cách vẽ,
cách làm, cách sắp xếp bố cục…
- Những
giờ hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, hoạt động chiều tôi thường cho trẻ
chia nhóm rèn các kỹ năng chuẩn bị cho hoạt động hôm sau đạt kết quả. Để thực
hiện được điều này, tôi thường thay đổi các hình thức khác nhau để cung cấp các
kiến thức, rèn kỹ năng cho trẻ.
Ví dụ:
Giờ hoạt động ngoài trời:
+
Tôi cho trẻ nhặt lá rơi rồi tạo những con vật dễ thương mà mình thích. Qua đó
giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trường. Những sản phẩm trẻ làm tôi cho trẻ giữ
lại để từ đó trẻ hiểu được những lá cẩyungj ngoài thiên nhiên có thể tạo thành
những con vật ngộ nghĩnh dễ thương. Đồng thời thông qua tác phẩm của mình, trẻ
được mang về nhà từ đó phụ huynh biết được khả năng của trẻ; để qua đó tôi có
thể phối hợp với phụ huynh bồi dưỡng cho những trẻ có khả năng tạo hình.
+ Hoặc
cho trẻ quan sát vườn hoa trong trường, tìm hiểu về các loại hoa, cánh hoa có dạng
hình gì, con dùng nét nào để vẽ, hoa có màu gì. Từ quan sát thực tế thì khi thực
hành trẻ không bị bỡ ngỡ và thao tác sẽ tốt hơn. Trẻ được làm quen với môi trường
xung quanh khi đi dạo chơi, trẻ được ngắm nhìn vật thật, được sờ nắm; khi hoạt
động ngoài trời cô phát phấn để trẻ in hoặc vẽ.
Ví dụ:
Cô cho trẻ dùng phấn in cánh hoa, lá hoa, vẽ những biểu tượng mà trẻ thích. Khi
hoạt động ngoài trời, tôi yêu cầu trẻ lượm lá khô, cành khô để làm vật liệu cho
trẻ hoạt động tạo hình.
3.4.
Biện pháp 4: Thay đổi các hình thức vào bài để gây hứng thú và tạo hứng thú cho
trẻ thông qua các sự kiện.
- Để
thu hút được sự chú ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ dễ hào hứng với những
điều mới lạ nhưng dễ chán với những gì quen thuộc. Vì vậy tôi luôn luôn suy
nghĩ thay đổi cách vào bài sao cho sinh động, hấp dẫn: Bằng những câu nói nhẹ
nhàng, nét mặt vui tươi, các bài hát, các bài thơ, một câu chuyện ngắn, sử dụng
các trò chơi tạo tình huống bất ngờ, thay đổi không gian lớp để thu hút sự chú
ý của trẻ vào giờ học. Qua đó, giờ học trở nên hứng thú, không gò bó mà vẫn đạt
kết quả cao.
+
Gây hứng cho trẻ bằng các mô hình, sa bàn để trẻ quan sát, dùng trí tưởng tượng
của mình để hoàn thành bài vẽ của mình.
Ví dụ:
Tiết vẽ “ Vườn cây ăn quả”, tôi đã chuẩn bị nhiều cây ăn quả đặt ở ngoài sa
bàn. Sau đó tôi cho trẻ được tự tay lấy các cây đó đặt vào sa bàn đó để tạo
thành một vườn cây ăn quả. Trẻ được tự tay lấy, đặt và quan sát rồi vẽ lại sẽ rất
thích thú, thực hiện đạt kết quả cao.
+
Gây hứng thú cho trẻ bằng cách cho trẻ chơi trò chơi
Ví dụ:
Với đề tài “Vẽ sản phẩm nghề của bố mẹ”, Tôi đã chuẩn bị nhiều lô tô sản phẩm của
nghề: xây dựng, nghề may, nghề nông; 3 đường hẹp có gắn hoa để trẻ chạy trong
đường hẹp. Trẻ sẽ chơi như sau: Trẻ chạy trong đường hẹp lên lấy đúng sản phẩm
nghề của đội mình gắn lên bảng. Trong thời gian một đoạn nhạc, đội nào gắn đúng
sản phẩm, đội đó sẽ chiến thắng. Trẻ được kiểm tra và đếm kết quả, được nhận
xét. Sau đó tôi mới giới thiệu bài học, như vậy trẻ sẽ rất hào hứng, thích thú…
Với
đề tài “Nặn củ cà rốt”, tôi đã dùng củ cà rốt thật cho trẻ được tham gia hoạt động
nhóm, thảo luận về: hình dáng, màu sắc, cấu tạo…sau đó đại diện nhóm sẽ lên
trình bày hiểu biết của mình về củ cà rốt. Từ đó, trẻ sẽ khắc sâu và ấn tượng
hơn. Rồi cô mới tiến hành cho trẻ quan sát tranh mẫu.
+
Gây hứng thú bằng làm trò ảo thuật:
Ví dụ:
Với đề tài “Vẽ máy bay”, tôi đã chuẩn bị 1 chiếc hộp có 2 ngăn (một ngăn có mô
hình máy bay, một ngăn thì không có gì). Tôi sẽ giới thiệu là có hộp quà và mời
trẻ khám phám hộp quà đó:
Lần
1: Đếm 1, 2, 3 mở ra. (Cô mở ngăn không có mô hình máy bay). Ồ chiếc hộp không
có quà gì cả.
Lần
2: Cho trẻ gọi lớn “Quà ơi mở ra”, (thì cô sẽ xoay mở về phía ngăn có chứa mô
hình máy bay). Lúc đó mô hình chiếc máy bay sẽ xuất hiện. Như vậy sẽ thu hút và
sẽ rất hứng thú. Sau đó cô sẽ trò chuyện và giới thiệu về bài học “Vẽ chiếc máy
bay”…
- Trẻ
luôn được thể hiện: được nói, được làm, được nêu ý tưởng, được trao đổi và hoạt
động nhóm. Có như vậy thì mới phát huy được sự hứng thú và tích cực của trẻ. Đồng
thời trẻ sẽ mạnh dạn tự tin hơn.
- Với
tôi, hoạt động tạo hình không chỉ là hoạt động học tập, mà tôi còn muốn trẻ thể
hiện tình cảm, cảm xúc của mình thông qua tác phẩm tạo hình đó. Một tác phẩm của
trẻ khi hoàn thành ngoài việc làm theo yêu cầu của cô giáo hay ý thích của trẻ;
mà tôi còn muốn trẻ cảm nhận và thể hiện được ý nghĩa của nó. Và không thể bỏ
qua những sự kiến ý nghĩa trong năm học như: Ngày khai giảng, tết Trung Thu,
ngày 20/10, ngày 20/11, ngày 22/12, ngày Noel, Tết Nguyên Đán, ngày 8/3, giỗ tổ
Hùng Vương 10/3(âm lịch). Đó là động lực để trẻ làm những món quà tặng cho người
trẻ quan tâm, trẻ thương yêu hay để trang trí cho những ngày lễ, tết trẻ hứng
thú và làm một cách say mê.
Ví dụ: Ngày 20/10, tôi cho trẻ trang trí thiệp tặng
bà, tặng mẹ hay tặng người mà trẻ yêu quý nhất; Ngày nhà giáo Việt nam 20/11,
tôi cho trẻ làm thiệp tặng cô giáo; Ngày 08/03, tôi cho trẻ dán hoa tặng bà, mẹ,
hay chị của mình; dạy trẻ những lời chúc, những hành động để thể hiện tình cảm
với những người thân đó.
3.5.
Biện pháp 5: Sử dụng nguyên vật liệu gần gũi, phong phú; các nguyên liệu phế thải
và xây dựng môi trường lớp học gần gũi, thân thiện
- Muốn
vẽ được một bức tranh đẹp thì đồ dùng của cô như: tranh mẫu, vật mẫu, tranh gợi
ý phải đẹp, chuẩn mang tính thẩm mỹ. Vì tư duy của trẻ là tư duy trực quan hình
tượng. Trẻ thu hút bởi các màu sắc rực rỡ, những hình thù ngộ nghĩnh sinh động.
Những chất liệu để làm nên những sản phẩm mẫu của cô có thể gần gũi với trẻ hoặc
là những chất liệu mới mà cô sưu tầm dược. Dưới mắt trẻ cái gì cũng mới mẻ,
cũng gợi cho trẻ sự tò mò. Sự phong phú trong đồ dùng còn giúp trẻ thả sức sáng
tạo ra những sản phẩm của riêng mình, kích thích sự tìn tòi khám phá phát triển
tu duy của trẻ.
- Vì
lẽ đó, muốn thu hút trẻ vào giờ học vẽ, ngoài các bức tranh bằng màu nước, màu
sáp; tôi còn sưu tầm nhiều tranh nghệ thuật, tranh dân gian, tranh Đông Hồ…và
làm thêm nhiều tranh bằng nhiều chất liệu khác nhau: Tranh vườn cây ăn quả bằng
đất nặn, tranh Tháp Rùa bằng bìa cattong, Tranh con mèo bằng sỏi và thìa sữa
chua, những vật liệu nhân tạo như vải vụn, các loại hột hạt…
- Sử
dụng sản phẩm đẹp của trẻ để làm đồ dùng trực quan: Không phải tất cả tiết dậy
nào cũng sử dụng đồ dùng trực quan, nhưng sử dụng tranh của các anh chị lớn hơn
làm đồ dùng trực quan sẽ gây được sự chú ý và hứng thú đáng kể cho trẻ.
-
Ngoài việc cung cấp các kỹ năng cần thiết thì việc tạo điều kiện cho trẻ thể hiện
cảm xúc của mình là rất quan trọng. Để trẻ hứng thú hơn trong hoạt động tạo
hình, tôi đã lôi cuốn trẻ vào việc tham gia vào việc chuẩn bị cho các hoạt động
mới. Tôi cho trẻ quan sát một số sản phẩm tự tạo làm bằng các nguyên vật liệu
khác nhau, trò chuyện với trẻ về các vật liệu cần thiết, cho trẻ tư duy tìm
tòi, đóng góp các vật liệu chuẩn bị cho hoạt động mới. Việc này cũng rất hiệu
quả vì nó hình thành cho trẻ ý thức chuẩn bị cho các hoạt động ở lớp.
-
Tôi tạo cho trẻ một môi trường mở để trẻ dễ dàng tự lựa chọn hình thức hoạt động
khi chơi, tự lấy được đồ chơi chơi và lắp được đồ chơi vào. Để từ đó cho trẻ thấy
được giá trị vật liệu mà trẻ đóng góp. Có lúc tôi đã dùng hình thức giao nhiệm
vụ cho trẻ để trẻ có ý thức với hoạt động của mình.
Ví dụ:
Với đề tài “Bé làm đồ dùng chuẩn bị đón tết”: Ở buổi học trước, tôi đã nhiệm vụ
cho trẻ về sưu tầm các nguyên vật liệu phế thải như: lõi giấy vệ sinh, vỏ sò, vỏ
hến, cành và lá cây khô, bìa cattong, vỏ hộp sữa, vỏ hoppj sữa chua…để làm pháo
hoa, tranh, câu đối…Để từ đó trẻ sẽ thích thú hơn vì mình đã được làm bằng
chính những nguyên vật liệu mà mang đến…
3.6.
Biện pháp 6: Tổ chức đa dạng hình thức tạo hình và tổ chức cho trẻ thi đua, biểu
dương, khen thưởng kịp thời.
- Để
luôn tạo cảm giác mới, hứng thú cho trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo
hình, tránh trẻ bị nhàm chán. Tôi lựa chọn bài học phù hợp nội dung, lứa tuổi,
phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp và với trẻ.
Đầu
năm học, khi kỹ năng của trẻ chưa có nhiều, tôi chỉ chọn bài vẽ đơn giản, cho
trẻ lựa chọn hình ảnh vật liệu để trang trí đồ dùng: mũ, đồng hồ, bờm, áo váy…vừa
dạy trẻ kỹ năng lựa chọn hình ảnh hợp lý, cách phối màu, rèn kỹ năng bôi hồ,
dán sao cho khéo léo và hơn cả là trẻ có tạo ra tự tay tạo ra một sản phẩm hoàn
chỉnh để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho chính hoạt động hàng ngày của trẻ.
Nhưng đến cuối năm học, với một thời gian dài trẻ đã được học và thực hiện, các
kỹ năng của cao hơn, thành thạo hơn thì tôi lai đưa ra các yêu cầu cao hơn: xé dán,
cắt dán, nặn hay làm dự án…
Ví dụ:
+ Đầu
năm: Tô tranh trường mầm non, tô tranh về ngày Tết trung thu…
+ Cuối
năm: Cắt-ghép một số PTGT, làm dự án “làm tàu hoả:…
- Với
lứa tuổi mầm non thì việc biểu dương và khen thưởng kịp thời có hiệu quả rất
cao trong việc khích lệ tinh thần của trẻ.
-
Tôi lựa chọn và sử dụng một số sản phẩm đẹp và nổi bật của các bạn khoá trước
làm mẫu hoặc dán trang trí ở các góc, (đặc biệt là khu vực trưng bày sản phẩm của
trẻ).
-
Ngay từ đầu năm, tôi đã có những hình thức khen và biểu dương rõ ràng: Những sản
phẩm đẹp sẽ được treo ở phía trên, những sản phẩm chưa đẹp sẽ được treo ở phía
dưới; những bạn nào có sản phẩm đẹp sẽ được cô khen ngợi trước cả lớp…Từ đó, những
bạn chưa được khen hoặc có sản phẩm chưa được treo ở trên cao tuy hơi buồn
nhưng sẽ có ý thức cố gắng.
- Mỗi
tuần tôi cố gắng tổ chức thi đua cho trẻ vẽ tranh một lần để luyện kỹ năng cho
trẻ và cũng là để phụ huynh biết được sự tiến bộ của con sau mỗi tuần.
3.7.
Biện pháp 7: Xây dựng môi trường lớp học theo tiêu chí “Lấy trẻ làm trung tâm”
và kết hợp với phụ huynh.
- Muốn
thu hút được trẻ, trước hết trẻ phải được sống và hoạt động trong một không
gian đẹp, thẩm mĩ. Vì vậy tôi đã thống nhất với giáo viên cùng lớp trang trí lớp
học đẹp, thoáng mát, góc tạo hình là góc mở (trẻ được lấy và cất đồ dùng dễ
dàng, thoải mái và thuận tiện nhất; luôn được thay đổi theo chủ điểm, sự kiện,
cho trẻ làm tranh bằng nhiều nguyên vật liệu khác nhau như: len, vải, sỏi, đất
nặn, các loại hạt, vỏ sò vỏ hến, cành lá cây, tranh cát…nhằm giúp trẻ có cảm
giác thân thiện và gần gũi với thiên nhiên.Trang trí bằng những sản phẩm của trẻ
ở mảng tường tạo cho trẻ cảm giác lạ, thích thú; đồ dùng đồ chơi phải giúp trẻ
dễ lấy, dễ cất và thuận tiện đối với trẻ.
-
Bên cạnh đó, gia đình cũng đóng góp một vai trò không nhỏ vào việc tạo hứng thú
cho trẻ trong giờ học. Ngay từ đầu năm, tôi đã nêu rõ tầm quan trọng của môn tạo
hình; đồng thời lập Zalo nhóm lớp để thường xuyên trao đổi, tuyên truyền phụ
huynh kết hợp cùng dạy con và ôn luyện cho con ở nhà.
-
Tuyên truyền và kêu gọi phụ huynh sưu tầm cho con các loại nguyên liệu phế tái
chế sử dụng như: chai nhựa, bìa cattong, vỏ sữa các loại…; các nguyên liệu tự
nhiên: hột hạt, lá cây, sỏi, cát…mang đến lớp để trẻ thực hiện.
=> Để trẻ học tập tích cực, hứng thú trong hoạt động tạo
hình thì cần phải có những giải pháp hợp lý để giúp trẻ phát huy tính sáng tạo
và khả năng thẩm mỹ của bản thân, đồng thời rèn cho trẻ có một tư duy sáng tạo,
một nề nếp học tập trung.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
4.1. Đối với trẻ:
-
Sau khi kết hợp với đồng nghiệp tìm tòi và thực hiện các biện pháp trên, tôi đã
nhận thấy trong hoạt động tạo hình trẻ lớp tôi đã có sự thay đổi rõ rệt cho đến
thời điểm này như sau: Trẻ tích cực đi học, vui vẻ đến lớp, hoà đồng chơi với bạn
bè.
+ Trẻ
có biểu hiện của tính chủ động và tự lập, hạn chế lệ thuộc dựa dẫm vào giáo viên: Đạt từ 19.2% đến 69.2%.
+ Trẻ
tập trung chú ý, nỗ lực cố gắng vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ được
giao: Đạt từ 30.7% đến 84.6%.
+ Trẻ
luôn có hứng thú, tích cực trong HĐ tạo hình: Đạt từ 34.6% đến 73.07%.
+ Trẻ
mạnh dạn tự tin khoe và giới thiệu sản phẩm của mình với các bạn, cô giáo và bố
mẹ: Đạt từ 15.3% đến 76.9%.
Bảng kết quả so sánh
trước và sau khi thực hiện đề tài: (26 trẻ)
|
Nội dung khảo sát |
Trước khi áp dụng |
Sau khi áp dụng |
||||||
|
Đạt |
Chưa đạt |
Đạt |
Chưa đạt |
|||||
|
Số
trẻ |
Tỷ lệ (%) |
Số trẻ |
Tỷ lệ (%) |
Số trẻ |
(Tỷ lệ %) |
Số trẻ |
Tỷ lệ (%) |
|
|
Trẻ có biểu hiện của tính chủ động và tự lập. |
5 |
19.2 |
21 |
80.8 |
18 |
69.2 |
8 |
30.76 |
|
Trẻ tập trung chú ý, nỗ lực cố gắng vượt qua khó
khăn để hoàn thành nhiệm vụ được giao. |
8 |
30.7 |
18 |
69.3 |
22 |
84.6 |
4 |
15.3 |
|
Trẻ luôn có hứng thú, tích cực trong hoạt động tạo hình. |
9 |
34.6 |
17 |
65.3 |
19 |
73.07 |
7 |
26.9 |
|
Trẻ mạnh dạn tự tin khoe và giới thiệu sản phẩm của mình với các bạn,
cô giáo và bố mẹ. |
4 |
15.3 |
22 |
84.6 |
20 |
76.9 |
6 |
23.07 |
4.2. Đối với bản thân:
- Tôi nhận thấy hoạt động tạo hình là một hoạt động mang
tính giáo dục lớn nhất trong trường mầm non; giáo viên cần tổ chức thường xuyên
hoạt động tạo hình cho trẻ, theo đúng kế hoạch và luôn chú ý đến đặc điểm của
trẻ để tổ chức hoạt động tạo hình đạt hiệu quả tốt nhất.
- Bản thân phải thường xuyên nhắc nhở kỹ
năng cho trẻ để hình thành kỹ sảo cho trẻ.
1. Đối
với giáo viên:
- Giáo viên nên tích cực học tập, nghiên cứu để nâng cao
trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, linh hoạt trong việc đổi mới về nội dung,
phương pháp và hình thức tổ chức tiết học, trau rồi kỹ năng về công nghệ thông
tin để ứng dụng tốt trong việc tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi cho
trẻ. Tiếp cân các phương pháp dạy tiên tiến như: STEAM. Việc xây dựng mục tiêu,
nội dung kế hoạch hoạt động cần dựa trên khả năng, nhu cầu của trẻ tại lớp vì
hơn ai hết cô giáo là người nắm rõ đặc điểm và khả năng của từng trẻ.
- Cô giáo cần tạo không gian lớp học thật đẹp mắt, vị trí
hoạt động phù hợp; xây dựng tốt môi trường giáo dục, vì đó là một trong những
yếu tố góp phần tạo nên sự thành công cho chương trình đổi mới cùng với các
phương pháp giảng dạy tiên tiến. đồng thời, môi trường phải đảm bảo
“Sáng-xanh-đẹp”, an toàn, hấp dẫn góp phần khơi dậy và kích thích tính tò mò,
nhu cầu nhận thức, tìm hiểu khám phá , thúc đẩy trẻ tích cực hoạt động.
- Cần tạo tạo cơ hội để trẻ thể hiện khả năng của mình và
tập cho trẻ có thói quentrao đổi trò chuyện, tự khám phá, suy nghĩ, đề xuất ý
kiến, tranh luận, thảo luận với cô và các bạn trong các hoạt động, góp phần
giúp trẻ trở nên tự tin, mạnh dạn hơn. Để từ đó trẻ sẽ tham gia hoạt động tích
cực, hứng thú.
- Phải tổ chức cân đối hài hoà giữa học tập và vui chơi
để gây hứng thú, giảm bớt sự căng thẳng cho trẻ sau mỗi giờ học. Khi tổ chức hoạt
động thông qua các trò chơi cần chú ý sao cho tất cả trẻ cùng tham gia, cần có
bài tập hoặc câu hỏi mở phù hợp với khả năng của từng trẻ (không quá khó hoặc
quá dễ; không áp đặt làm mất sự hứng thú của trẻ).
- Thực hiện tốt công tác phối kết hợp chặt chẽ với phụ
huynh để giúp giáo viên nắm rõ hơn về đặc điểm cá nhân trẻ; phụ huynh trực tiếp
tham gia vào các hoạt động của lớp sẽ giúp trẻ cố gắng và thấy hứng thú hơn
nhiều.
Trên đây là “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi học
tập tích cực, hứng thú trong hoạt động tạo hình” mà tôi đã vận dụng và đúc
kết trong quá trình thực hiện và đã thu được kết quả khả quan. Xong bản thân
tôi nhận thấy trong quá trình thực hiện đề tài còn nhiều điều cần phải được đầu
tư.Và tôi cũng xin mạnh dạn đề xuất như sau:
2. Đối với nhà trường và Phòng GD-ĐT:
- Lãnh đạo trường
mầm non cần tăng cường đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất, mua sắm đồ dùng đồ
chơi cần thiết phục vụ cho việc học tập và vui chơi của trẻ.
- Cuối năm nên
tổ chức cho trẻ cuộc thi “Bé khéo tay” để giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo
của mình.
- Tôi xin đề
xuất với phòng GD-ĐT sẽ có những phương pháp giáo dục như sau: Mở các lớp
chuyên đề về lĩnh vực thẩm mỹ cho giáo viên học hỏi về phương pháp tiên tiến và
nghệ thuật dạy trẻ nhằm phát triển tính tích cực sáng tạo trong hoạt động tạo
hình nói riêng, các hoạt động khác nói chung để giáo viên áp dụng tại trường.
3. Đối với phụ huynh và các đoàn thể xã hội:
- Cần quan tâm và phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong
công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Thường xuyên hợp tác giúp đỡ nhà trường về
CSVC, trang thiết bị để tạo một môi trường giáo dục hoàn thiện, giúp trẻ tự tin
hơn và hoạt động tích cực mang lại hiệu quả cao hơn.
- Phối hợp với nhà trường trong việc giáo dục, tạo cho
trẻ thói quen, nề nếp học tập từ nhỏ như: đi học chuyên cần, đúng giờ; giúp trẻ
thực hiện tốt các yêu cầu trên lớp. Phụ huynh nên sắp xếp thời gian phù hợp
giữa học và chơi của trẻ; thường xuyên trao đổi với giáo viên để nắm bắt thông
tin về việc ăn, việc ngủ và học tập của trẻ, nắm được các yêu cầu, đạt được các
mục tiêu giáo dục của độ tuổi.
- Bố mẹ luôn là tấm gương sáng để cho trẻ noi theo. Vì
trẻ nhỏ thường làm theo những gì người lớn làm hơn là nghe người lớn nói. Vì
thế, phương pháp hữu hiệu để thúc đẩy niềm say mê hứng thú học tập đó là tấm
gương cho con cái noi theo. Trong những thời gian rảnh ở nhà, cha mẹ có thể đọc
sách cùng con, rồi cả gia đình có thể bàn luận về một vấn đề gì đó hay yêu cầu
trẻ giải thích một vấn đề nào đó. Điều này vừa tạo cho gia đình ấm cúng, vừa
trở thành cái nôi nuôi dưỡng lòng ham học cho trẻ.
Đó là những ý kiến của bản thân tôi và những sáng kiến
kinh nghiệm mà tôi đã thực hiện tại nhóm lớp trong năm học 2023-2024. Tôi xin
cam đoan đó là những kinh nghiệm mà tôi đã nghiên cứu và đúc rút trong quá
trình thực hiện đề tài, không sao chép, mượn từ đề tài SKKN khác. Nếu sai tôi
xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Rất mong được sự đóng góp của hội đồng thi đua
đua khen thưởng, ban giám hiệu, tổ chuyên môn và các bạn đồng nghiệp đóng góp ý
kiến cho đề tài của tôi.
Phú Xuyên, ngày 18 tháng 3 năm 2024
Người viết
Nguyễn
Thị Minh Mẫn
MỘT SỐ
HÌNH ẢNH GIÚP TRẺ THAM GIA HỌC
TẬP TÍCH CỰC TRONG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH.
Trẻ tham ra hoạt động trong các sự kiện trong năm
Hình ảnh trang trí môi trường lớp học tạo góc mở, lấy trẻ
làm trung tâm
Một số tài liệu tham khảo khi thực hiện đề tài
|
STT |
Tên tài liệu |
Tên tác giả |
Nhà xuất bản |
NămXB |
|
1 2 3 4 5 6 7 8 |
Chương trình giáo dục mầm non Giáo dục giá trị kỹ năng sống cho trẻ mầm non. Phương pháp phát triển tâm lý trí tuệ cho trẻ em Các hoạt động âm nhạc của trẻ em mầm non Trò chơi phát triển tư duy cho trẻ mầm non Phương pháp phát triển thể chất cho trẻ MN Tài liệu bồi dưỡng hè Đề cương TL học trẻ em |
Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam PGS-TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc Ng.Công Khanh Phạm Thị Hoà Trần Thị Ngọc Trâm Đặng Hồng Phương TS Phạm Thị Mơ |
Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam ĐHQG Hà Nội. NXB: ĐHSP NXB giáo dục học Việt Nam. NXB giáo dục học Việt Nam. Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội Nhà xuất bản VN ĐH SP Đà Nẵng |
2009 2010 2012 2011 2011 2010 2021 |